المقداد السيوري (مترجم: بخشايشى)

577

كنز العرفان في فقه القرآن‌ (فارسى)

27 - كتاب وصيّت يا سفارش يكى از سفارشات شرع انور نسبت به افراد مسلمان تنظيم وصيّت‌نامه پيش از مرگ مىباشد كلمهء « وصيّت » در لغت مشتقّ از « وصى ، يصى » يعنى : « وصل ، يصل » مىباشد . اوصى يوصى ايصاء و وصىّ يوصّى توصية و اسم آن « وصيّت » و « وصايت » است و شرعا به معناى « تمليك عين » يا « منفعت پس از رسيدن اجل حتمى » است و اينكه چرا وصيّت ناميده شد . به اين دليل است كه موصى ، تصرّف خود را پس از مرگ ، به ما قبل آن وصل مىكند و در اين باره سه آيه وجود دارد : [ 259 - 258 ] [ آيات مربوطه ] « كُتِبَ عَلَيْكُمْ إِذا حَضَرَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ إِنْ تَرَكَ خَيْراً الْوَصِيَّةُ لِلْوالِدَيْنِ وَ الْأَقْرَبِينَ بِالْمَعْرُوفِ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِينَ ، فَمَنْ بَدَّلَهُ بَعْدَ ما سَمِعَهُ فَإِنَّما إِثْمُهُ عَلَى الَّذِينَ يُبَدِّلُونَهُ إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ، فَمَنْ خافَ مِنْ مُوصٍ جَنَفاً أَوْ إِثْماً فَأَصْلَحَ بَيْنَهُمْ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ » ؛ « 1 » « دستور داده شد چون مرگ يكى از شما فرا رسد ، اگر داراى متاع دنيوى ، وصيّت كند براى پدر و مادر و خويشان به چيزى شايستهء عدل ، اين كار شايستهء مقام پرهيزكاران است ، پس هرگاه كسى پس از شنيدن وصيّت آن را تغيير دهد و بر خلاف حقيقت رفتار كند ، گناه اين كار بر آنان است كه عمل به خلاف وصيّت كنند و خداوند به هر چيزى دانا و شنواست و هر كس چنين پندارد كه از وصيّت موصى به وارث او جفا و ستمى رفته است و به اصلاح آن پردازد ، گناهى بر او نيست ، زيرا خداوند آمرزندهء گناه خلق است و در حقّ همه مهربان مىباشد » . 1 - « كتب » ؛ يعنى : « واجب شده است » و فاعل آن « وصيّت » مىباشد و اينكه آن را مذكّر آورد ، به اين دليل بود كه « تاء تأنيث وصيّت » غير حقيقى است ، يا به علّت « وجود فاصله بين فعل و فاعل » مىباشد يا اينكه معناى آن « أن يوصى » است و

--> ( 1 ) . سورهء بقره ، 0 يات 180 تا 182 .